Bagley Düzeltmesi

Kapiler reometre testleri sırasında basınç ölçümü, kalıp girişinin üzerinden yapılmaktadır. Bu yüzden, kapiler kısım boyunca mevcut olan gerçek basınç düşmesi; muhtemelen türbülans oluşumuna da neden olan, geniş hazneden (ana silindir ya da varil) akan malzemenin, dar kapiler boruya girdiği yer olan kalıp girişindeki ilave basınç düşmeleriyle saklanmaktadır. Farklı kapiler boru uzunluklarında da aynı ilave basınç düşmelerinin yer aldığı kabul edilirse (hazne ve kapiler boru çapının yanısıra giriş şeklinin sabit tutulması şartıyla); basınç okumalarının doğrulanması ve gerçek basınç düşme değerlerinin daha hassas şekilde tahmin edilmesi mümkündür. Bu durum; Bagley düzeltemesi olarak adlandırılmaktadır (Amerikalı bilim adamı Edward B. Bagley'den sonra isimlendirilmiştir).

Basit basınç okuması; sadece görünen viskozite değerini veren, görünen kesme gerilmesi olarak adlandırılan değerin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Bagley düzeltmesi; asıl kesme gerilmesi değerini vermekte olup, gerçek viskozite değeri de hesaplanabilmektedir. Malzeme özelliklerinden biri olan gerçek viskozite değeri (test sıcaklığıyla değişim gösteren),  farklı reometre ve kapiler kalıplarla elde edilmiş olsa dahi kıyaslanabilir niteliktedir. Tasarım, akış simülasyonu ya da temel çalışmalar için verinin kullanılması durumunda; düzeltme işlemi şiddetle tavsiye edilmektedir. Buna karşılık olarak; görülebilir viskozite değeri sadece, aynı cihaz ve kalıpla test edilmiş olan farklı numunelerin kıyaslanmasında ve genellikle kalite kontrol için kullanılmaktadır.

Bagley düzeltmesi; aynı numune, aynı sıcaklık, aynı hazne ve kapiler boru çapı, aynı kapiler boru girişi ve farklı kapiler boru uzunluklarıyla elde edilen en azından iki veri serisini gerektirmektedir. Sıfır safhalı kalıpların kullanımı; uluslararası standartlar tarafından tavsiye edilmemektedir.

Çift çaplı kapiler reometre kullanımıyla tek test uygulamasının sonunda doğru Bagley-düzeltilen viskozite değerinin elde edilmesinin mümkün olmasının yanı sıra aynı sonuç tek-çaplı cihazın kullanımıyla iki teste gereksinim duymaktadır.

Referanslar

  • ISO 11443: 2005 “Kapiler boruların ve yarık kalıp reometrelerin kullanımıyla plastiklerin akışkanlığının belirlenmesi"
  • ASTM D3835-09 “Kapiler Reometre Yoluyla Polimer Malzemelerin Özelliklerinin Belirlenmesi için Mvecut olan Standart Test Yöntemi”