Basma Testi

Malzemelerin ezilme yükleri altındaki davranışını belirleme yöntemi. Numune sıkıştırılır ve çeşitli yüklerdeki deformasyonu kaydedilir. Basma gerilmesi ve gerinimi aşağıdaki şekilde hesaplanır ve gösterilir: gerilme-gerinim şeması şunu belirlemeye yarar: elastik limit, oransal limit, akma noktasıakma dayanımı ve (bazı malzemeler için) basma dayanımı. Standart basma testleri ASTM C-773 (yüksek dayanımlı seramikler), ASTM E-9 (metaller), ASTM E-209 (yüksek sıcaklıklardaki metaller) ve ASTM D-695 (plastikler) kapsamında verilmiştir.

Basma Testi Niçin Yapılır?

ASM Kitabı 8. Cilt, Mekanik Test ve Değerlendirme durumları: Eksenel basma testi, bir malzemenin yumuşak kırılma ve plastik akma davranışını ölçmeye yarayan bir prosedürdür. Plastik akma davranışının ölçülmesi, sürtünmesiz (homojen sıkıştırma) test koşulları gerektirir, yumuşak kırılma sınırlarını ölçerken, sıkıştırma sürtünmeyle gerçekleştirildiğinde yuvarlatılmış yüzeyin ekvatorundaki gerinim koşulları, kontrollü gerilim ve silindirik formasyonun avantajlarından yararlanır. Eksenel basma testi de, düşük süneklikteki malzemeler ve kırılgan malzemelerin basma kırılması ve esneklik özelliklerinin ölçülmesinde kullanılır. Her durumda, deformasyonun bükülme ve kesme modlarını önlemek için büyük L/D oranlara sahip numunelerin kullanımından kaçınılmalıdır.

Sağ taraftaki şekilde, sürtünmesiz ve sürekli yükselen seviyedeki sürtünme ve azalan en-boy oranlı L/D (olarak gösterilmiştir) bir basma (homojen sıkıştırma) testi sırasındaki gerinim değişimleri gösterilmektedir.

Basma Testindeki Deformasyon Modları

Sağ taraftaki şekilde basma testindeki deformasyon modları gösterilmektedir. (a) L/D>5 durumunda bükülme (b) L/D>2.5 durumunda yırtılma. (c)L/D>2.0 ve sürtünme temas yüzeylerinde bulunuyorken, çift tamburlama. (d)L/D<2.0 ve sürtünme temas yüzeylerinde bulunuyorken tamburlama. (e)L/D<2.0 ve temas yüzeylerinde sürtünme yokken homojen sıkıştırma. (f) Yumuşak malzeme kullanılmasından dolayı basmaya karşı dayanıksızlık.

Tipik Malzemeler

Genellikle aşağıdaki malzemeler bir basma testine tabi tutulurlar.
  • Beton
  • Metaller
  • Plastik malzemeler
  • Seramik malzemeler
  • Kompozit malzemeler
  • Oluklu Mukavva