ISO 178 standardı, birçok uygulama için önem teşkil eden plastiklerin eğilme davranışını incelemektedir. Eğme dayanımı, eğme modülü ve diğer eğme gerilme/gerinim ilişkilerinin belirlenmiş koşullar altında belirlenebilmesi için kullanılan bu standart; açıklık ortasında yüklenmiş olan serbest dayanaklı kirişlere uygulanmaktadır (üç-nokta yükleme testi).
ISO 178 test metodu; aşağıda belirtilmiş aralıktaki malzemelerde kullanımı için uygundur:
- Dolgu, takviyeli ve dolgusuz bileşiklerin dahil olduğu termoplastik kalıplama ve ekstrüzyon malzemeleri
- Rijit termoplastik levhalar
- Dolgulu ve takviyeli bileşiklerin dahil olduğu ısıyla sertleşen kalıplama malzemeleri
- Isıyla sertleşen levhalar
Üç-nokta ve dört-nokta yükleme eğme fikstürlerinin her ikisi de; plastiklerin değerlendirilmesi için kullanılmaktadır. Yön değiştiriciler ya da video ekstansometre ve LVDT gibi diğer uzama ölçüm cihazları; tarih boyunca dört nokta yükleme testlerinin uygulandığı zaman doğrudan eğme ölçümleri için gerekmekteydi. Doğrudan eğme ölçüm cihazları; 2010 yılında ISO 178 standardının çıkmasına kadar, üç nokta yükleme testleri için gerekliliklerden birini oluşturmamaktaydı. Bu durumdan önce; eğme gerinim hesaplamalarında geçerli olan çaprazkafa konum olarak karşımıza çıkmaktaydı.
Not. ISO standardı; yeni gerekliliklerin zorunlu olmaması durumunda, genellikle 5 yıl geçerlilik süresine sahip olmasına izin vermektedir.
Destek açıklığı gereksinimi, numune kalınlık oranına bağlıdır. Fikstür seçiminden önce, numune boyut aralıklarının bilinmesi önem taşımaktadır. Yükleme ve destek altlık boyutları, numune kalınlığına bağlı olarak değişim gösterebilmektedir. Yükleme başlangıcının belirlenmesinde, Bluehill® Yazılımının ön yük özelliğinden yararlanılmıştır. Gerinim ölçüm cihazları, bu noktada tekrarlı dengeyi otomatik olarak sağlayabilmektedir. Numune tarafından kaldırılan yük, bu prosedür takip edilerek hesaplanmaktadır.
Test verilerinin kaydedilmesi için, yüksek hız akıllı test veri giriş oranına sahip olunması önem teşkil etmektedir. Belirtilen oran; 100Hz bilgisayara veri aktarım hızını ya da daha fazla verinin yakalanıp, tümünün kaydedilmesini ifade etmektedir.
Çekme test cihazına uygun olan üç-nokta ve dört-nokta yükleme eğme fikstürü kullanılmıştır. Bunlar genellikle; tek-kolonlu ya da çift-kolonlu masaüstü tasarımları olarak karşımıza çıkmaktadır. Bluehill®3 gibi bir test yazılımının kullanılması; numune detaylarının girilebilmesine, arzu edilen test kontrollerinin kurulabilmesine, istenilen sonuçların ve istatistiklerin otomatik olarak hesaplanabilmesine ve ayrıca standarda uygun olarak tüm test raporlarının hazırlanabilmesine imkan tanımaktadır.
Test fikstürü ve sonuçlara ait gerekliliklerin tam anlaşılabilmesi açısından, ISO 178 standardını incelemenizi tavsiye etmekteyiz.